سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

112

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

است كه حقتعالى آن را از زر و زيور قبطيان خلق فرمود و قدر جامع شكل است كه در هردو بيكسان مىباشد چه آنكه حيوان خلق شده به شكل گوساله بود و چنانچه ملاحظه مىشود جميع يعنى مستعارمنه و مستعارله و قدر جامع حسّى هستند باينمعنا كه با چشم درك ميشوند . تنبيه نحوه خلق شدن حيوان مذكور چنين بود : سامرى مردى آهنگر در زمان حضرت موسى على نبيّنا و آله عليه و عليهم السّلام مىزيست و نام وى نيز موسى بوده ولى منسوب است بسامره كه قبيله‌اى از بنى اسرائيل هستند وى زر و زيورآلات قبيطان وقتى جمع آورى شد با آتش كوره حدّادى آنها را ذوب كرد سپس مقدارى خاك از زير سمّ اسبى كه جبرئيل عليه السّلام بر آن سوار بود را برداشت و در آن حلّى گداخته ريخت و سپس بقدرت حقتعالى حيوانى شبيه گوساله خلق شد كه صداى اينحيوان را داشت . و مثال موردى كه جامع عقلى باشد مانند آيه شريفه : و آية لهم اللّيل نسلخ منه النهار ( برهان ديگر براى اثبات قدرت حقتعالى اينكه ما چون پرده روز را از شب برداريم ناگهان همه‌جا را تاريكى فرامىگيرد ) . مستعارمنه معناى سلخ يعنى كندن و برداشتن پوست از مثل گوسفند مىباشد . و مستعارله عبارتست از بر طرف كردن ضوء و نور از مكان استقرار تاريكى شب .